على زمانى قمشه اى

56

هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )

قطعه‌اى از اين كتاب را نقل كرده است و در آن مختصرى از اخبار فلاسفه و تاريخ آنان آمده و نيز بر قسمتى از تاريخ فلسفه مشتمل است و سيد امين آن را به طور كامل در كتاب اعيان الشيعة آورده است . « 1 » كتاب‌هاى ديگر او عبارتند از : كتاب الفال النجومى ، كتاب تحويل سنى المواليد ، كتاب المدخل ، كتاب التشبيه و التمثيل ، كتاب المنتحل ، از گفته‌هاى منجمان در اخبار و مسائل و مواليد و مطالب ديگر ، كتاب الحكمة ، كتاب المواليد « 2 » و كتاب الامامة كه كتاب بزرگى است « 3 » . « 4 »

--> - طرف منصور خليفه باطل و به‌جاى آن كنيهء ابو سهل اختيار شد . ثانيا . . . ابو سهل پسرى به نام فضل داشته و شايد ابن النديم اين پسر يعنى ابو العباس فضل بن ابى سهل بن نوبخت را با ابو سهل بن نوبخت اشتباه كرده ، ثالثا به همين مناسبت از ميان رفتن اسم ابو سهل مؤلفين قرون بعد هيچ‌كدام اسم او را نبرده و در اين خصوص در زحمت بوده‌اند ، ولى معاصرين و مردم قريب العهد با ابو سهل نيز نام او را نمىدانسته‌اند . ابو العباس نجاشى صاحب رجال معروف به ترديد اسم او را طيمارث ذكر مىكند و اين كلمه تحريف‌شدهء يك جزء از همان اسم درازى است كه قفطى و ابن العبرى و ابن ابى اصيبعه ذكر كرده‌اند . پايان نظر مرحوم اقبال . به اين ترتيب كتاب‌هايى كه نام برده شده مربوط به ابو سهل پسر نوبخت بزرگ است و ربطى به فرزند او ابو العباس فضل بن ابو سهل بن نوبخت ندارد . و همچنين در شرح حال بين پدر و پسر خلط شده چنان‌كه موضوع خطاى منجمين در اختيار ساعت انتخاب حضرت رضا عليه السّلام مربوط به فضل پسر ابو سهل بن نوبخت ( معاصر مأمون ) است . اين فضل با ابو نواس منادمت داشته است . ملخصا بايد گفت اين شرح حال بيشتر مربوط به پسر مىباشد ، ولى تأليفات نام برده شده متعلق به پدر است . ويراستار . ( 1 ) . اعيان الشيعة ، ج 2 ، صص 360 و 368 ( ولى النديم كتاب النهمطان را كه حدود دو صفحه از آن را نقل كرده تأليف ابو سهل بن نوبخت دانسته است نه پسرش فضل بن ابو سهل بن نوبخت . چاپ تجدد ، ص 299 ) . ويراستار . ( 2 ) . اين مؤلفات در كتاب اخبار الحكماء ، ص 169 و تأسيس الشيعة ، ص 363 و الفهرست النديم ، ص 382 - 383 ذكر شده است . ( جداگانه ، غير از كتاب اليهبطان فى المواليد ) . ( 3 ) . الذريعة ، ج 2 ، ص 332 . ( 4 ) . فلاسفه شيعه ، ص 425 و بعد .